DAVRANIŞ BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ
     SEKTÖREL DEĞERLENDİRME PAKETLERİNE İLİŞKİN RÖPORTAJ İÇERİĞİ
 

1. Neden sektörlere özel değerlendirme paketi geliştirme ihtiyacı duydunuz?

Davranış Bilimleri Enstitüsü olarak, benimsediğimiz bilimsel yaklaşımımızın günlük hayatta müşteri ya da iş ortaklarımıza yansıması konusunda gösterdiğimiz titizliğimizin bir sonucu olarak; sadece bu konuda değil farklı alanlarda da araştırma ve geliştirme çalışmaları yapıyoruz. Çok özetle bahsetmem gerekirse; Davranış Bilimleri Enstitüsü’nün ana faaliyet alanları olan Çocuk ve Genç Psikolojik Danışmanlık ile Yetişkin ve Aile Psikolojik Danışmanlık alanlarında bir süre sonra duyurusunu yapacağımız farklı çalışmalarımızın; örneğin çocukların öğrenme süreçlerinde nörogelişimsel olarak yaşadıkları zorluklardan yola çıkarak geliştirdiğimiz ve bunun sonrasında birtakım müdahale programları oluşturduğumuz ve halen geçerlik ve güvenirlik çalışmaları süren bir çalışmamız olduğunu söyleyebilirim. Ek olarak, okul çağındaki çocuk ve gençler için risk gruplarında bulunan bireylerin tespiti ve bunlara müdahale yöntemleri de son dönemde tamamladığımız çalışmalar arasında yer alıyor. Kurumlar için ise bugün bahsedeceğimiz sektörel değerlendirme paketlerinin yanında farklı envanter ve yaklaşım geliştirme çalışmalarımız da bulunuyor. Bu genel açıklamalardan sonra, neden sektörlere özel değerlendirme paketleri geliştirdiğimize gelecek olursak –ki biz aslında sektörlere ve pozisyonlara özel yetkinlik değerlendirme paketleri diyoruz- şunları söyleyebilirim: Davranış Bilimleri Enstitüsü’nün 19 yıllık bir psikoloji ve kurumsal danışmanlık deneyimi ile beraber son dönemde Türkiye ve Dünyada gözlemlediğimiz gelişmeler bizi sektörler arasında bir değerlendirme ve sonrasında da bir önceliklendirme yaparak bu yetkinlik değerlendirme paketlerini geliştirmeye sevk etti. Sektörler arası değerlendirme diyorum çünkü aslında hizmet verdiğimiz sektörler hatta sektör ayrımı gözetmeksizin ortak pozisyonlar bazında da bir değerlendirme yaptık. Bu değerlendirmeyi yaparken de; Türkiye’deki çalışma koşullarında –işe alım ya da kariyer alanlarında- oluşan ya da oluşabilecek değişiklikler, mevcut ve potansiyel müşterilerimizden aldığımız geribildirimler, sektörlerin orta ve uzun vadedeki ihtiyaçları ile stratejilerimiz doğrultusunda odaklanmak istediğimiz alanları dikkate aldık. Bunun sonucunda da örneğin; bireysel emeklilik sisteminin hayatımıza gireceğini öğrendiğimizden bu yana yaptığımız çalışmalarla; buradaki istihdam ihtiyacı ve sigorta şirketlerinin bu yöne doğru yapacakları yatırımları öngörerek biz de, bu alanda işe alımlarda kullanılmak üzere bir yetkinlik değerlendirme paketi geliştirdik.

2. Hangi sektörler için geliştirildi ve bu paketlerin kullanılma amaçlarından bahseder misiniz?

Bu paketleri, biraz önce de değindiğim gibi bireysel emeklilik ve sigortacılık sektörlerine yönelik ve buna ek olarak da perakendecilik-mağazacılık –ki buna çok şubeli olarak çalışan franchising veren sektörler de dahildir; örnek olarak taşımacılık, kargo ile son dönemde Türkiye’de özellikle büyük şehirlerde çok sıklıkla karşılaştığımız uluslar arası emlak bürolarını gösterebilirim- sektörü ile DBE olarak çok yoğun bir şekilde çalıştığımız bankacılık sektörü için geliştirdik. Ek olarak, tüm üretim sektörlerinde çalışan mavi yakalı pozisyonlar için geliştirdiğimiz paketlerimiz de bulunuyor. Mavi yakalı paketlerinde sektörel birtakım değişklikler gerekebiliyor, o zaman bunu sadece o uygulama için bilimsel prosedürleri yerine getirerek yeniden yapılandırabiliyoruz.

Bu paketler, özellikle işe alım aşamalarında kullanılmak üzere geliştirilmiştir. Her paketi hem deneyimsiz işe alımlarında hem de deneyimli işe alımında kullanmak mümkün; tabii paketlerin kendilerine has özellikleri de mevcut. İzin verirseniz biraz da bu özelliklerden bahsetmek istiyorum. Bireysel emeklilik ve sigortacılık sektörleri için geliştirdiğimiz paketimiz işe alımlarda üç farklı pozisyon için değerlendirme yapabilmektedir. Bu pozisyonlar Bireysel Emeklilik Danışmanı, Sigorta Satış Temsilcisi/Danışmanı ve Sigortacılık Uzmanı. Perakendecilik ve mağazacılık alanında geliştirilen paket ise özellikle bu sektör için çok önemli olan mağaza yönetici adaylarının potansiyellerini belirlemeye yönelik olması sebebiyle mağaza yöneticilik kademelerine aday olan tüm pozisyonlar için kullanılmaktadır. Yani, Mağaza Bölüm Şefliğinden Mağaza Müdürlüğüne kadar olan tüm pozsiyonların işe alımlarında ve kurum içi kariyer kararlarında kullanılabilmektedir. Bankacılık sektörü için geliştirilen paket ise özellikle banka şubelerine ilk girdiğinizde karşılaştığınız gişe elemanları ya da satış temsilcilerinin işe alımlarında kullanılabilecek; bir adayın gişedeki operasyonlara mı yoksa satış aktivitelerine mi daha yatkın olduğunu belirleyebilen bir pakettir. Bahsettiğim işe alım amacının yanında, bu paketler diğer değerlendirme araçlarıyla beraber mevcut personelin potansiyel değerlendirmesinin ve gelişim alanlarının belirlenmesinde de kullanılabilmektedir.

3. Bu değerlendirme paketlerini nasıl geliştirdiğinizden ve içeriklerinden bahseder misiniz?

Paketlerin geliştirilme aşamasında, biraz önce bahsettiğim değerlendirme sürecinden sonra; uluslar arası kaynaklar, Türkiye’deki yaklaşımlar ve tecrübelerimizi de katarak ilgili sektörlerdeki bahsettiğim pozisyonlar için hangi yetkinliklerin öne çıktığını belirledik. Sonraki adımda bu yetkinliklerin hangi araçlarla ölçümlenebileceğine dair kapsamlı bir araştırma ve geliştirme çalışması gerçekleştirdik. İlk başta elimizde birçok yetkinlik ve araç birikmişti; ancak bunlardan kritik olanları uzman görüşlerine dayanarak bir elemeye tabi tuttuk. Sonraki adım bu paketlerin pilot çalışmalarının gerçekleştirilmesiydi. Pilot çalışmalara da, herhangi bir paketin içine dahil edip edememekte kararsız kaldığımız test ya da envanterleri de dahil ederek gerçek hayatın bizi yönlendirmesini istedik. Bu yaklaşımın bizi doğru yere götürdüğünü düşünüyorum çünkü, örneğin bireysel emeklilik ve sigortacılık sektörleri için geliştirdiğimiz paketin pliot çalışmasına birçok test dahil etmiştik; pilot çalışma sonucundaki değerlendirmelerde bu testlerden bir kısmının çıkması bir kısmının da birleştirilebileceği sonucuna vardık. Eklemem gereken bir şey de, bu değerlendirmeleri çok önemli bir kriter olan çalışan performanslarıyla kıyaslama ve işe giren kişilerin bu paket doğrultusunda profillerinin çıkarılmasıyla gerçekleştirmemizdir. İçeriklerine gelecek olursak, paketlerin öncelikle ortak özelliklerinden bahsetmek istiyorum. Bu özelliklerden birisi 16PF Select Kişilik Envanterinin kullanılması ve önceki araştırma çalışmalarımızdan elde ettiğimiz bulgulara dayanarak birçok yetkinliğe ait potansiyeli tespit etmek amacıyla önceden kurum ile belirlenecek pozisyona özel ideal profil ile adayın profilinin karşılaştırılmasıdır. İkincisi, bu karşılaştırmalar ve pakete dahil olan testlerden alınan sonuçların birleştirilmesi sonucunda adayın pozisyonlar için uygunluk yüzdelerinin hesaplanmasıdır. Bunların dışında, her paketin içinde ilgili yetkinliklerin ölçümlenmesi amacıyla kullanılan test ve envanterler yer alıyor. Ancak, çok detaylı olması sebebiyle bu test ve envanterlerle ilgili bilgilere ulaşmak isteyen okurlarımızı www.dbe.com.tr sitesine yönlendirmek istiyorum. Bu sitede, pdf formatındaki Değerlendirme Araçları Kataloğumuzu indirebilir ya da doğrudan DBE ile temasa geçebilirler. Bu sorunuza ilişkin özellikle eklemek istediğim son şey ise, paketlerdeki tüm değerlendirme araçlarının DBE bünyesinde geliştirildiği ya da adapte edildiği yani geçerlik ve güvenirlik çalışmalarının yapıldığıdır. Bu konuda özellikle titiz davranmaya çalışıyoruz.


4. Bu paketleri kullanan firmalar, değerlendirme süreçlerinde ne gibi değişiklikler görebilirler, başka bir deyişle neler kazanacaklar?

Biz bu paketleri, yukarıda belirtilen sektörlerdeki pozisyonların işe alımı aşamalarında bütünsel bir yaklaşım sunması ve kurumu işe alım kararında daha objektif bir sonuca götürebilecek özelliklere sahip olması açısından sektördeki diğer yaklaşımlardan oldukça farklı görüyoruz. Ayrıca, Türkiye’de benzer paketlerin olmadığını düşündüğümüzde, bu paketlerin kullanımının o kurumlar için ayrıca bir rekabet avantajı oluşturacağına da inanıyoruz. Artık işe alımlardaki hataların işletmeye olan maddi ve manevi yükleri kanuni gereklilikler, eğitim yatırımları, diğer yönetim ve insan kaynakları yatırımları gibi kriterler göz önüne alındığında daha fazla ve işletmeler sonradan oluşabilecek riskleri önceden belirleyebildikleri ölçüde alanlarında bir adım daha önde olabilecek diye düşünüyoruz. İnsan kaynakları departmanlarının işe alım süreçlerindeki performansları diğer süreçlerdeki performanslarından daha öne geçmiş olarak görüyoruz. Özet olarak, hem paketlerin teknik özellikleri hem de sağladığı rekabet avantajları doğrultusunda bu paketlerin kısa zamanda kurumlar için tercih nedeni olacağını düşünüyoruz.

5. İleride daha farklı sektör ya da alanlar için benzer değerlendirme paketleri geliştirme çalışmalarınız olacak mı?

Evet, aslında mevcutta da farklı pozisyon ve sektörler için çalışmalarımız var ancak, yukarıda bahsettiğim kapsamda bir pazarlama stratejisiyle açılmayı önümüzdeki dönemlere bıraktık, ancak bu paketleri kullanmadığımız anlamına gelmiyor. Sadece önceliğimizi yukarıdaki sektör ve pozisyonlara verdik; örnek vermek gerekirse Çağrı Merkezleri ve farklı sektörlerdeki Satış kadroları için uygulama ve geliştrime çalışmalarımız devam ediyor.


Ece Aktan
Ar-Ge Koordinatörü