|
16PF GENEL KİŞİLİK EĞİLİMİ RAPORU
TARİHÇESİ
16PF Beş Faktör Kişilik Eğilimleri Raporu, psikoloji biliminde orijinal olarak
“Big 5” (Türkçe’de ise 5 Faktör, Kişiliğin 5 Genel Faktörü, 5 Genel Kişilik
Eğilimi gibi adlarla anılabilmektedir.) olarak anılan “5 Faktör Modeli”
teorisine dayanmaktadır. Bu teori, Davranış Bilimleri Enstitüsü’nün iş ortağı ve
Türkiye’deki temsilcisi olduğu IPAT’ın (Institute for Personality and Ability
Testing) kurucusu olan Raymand Cattell tarafından 1960’lı yıllarda üzerinde
çalışılmış olup Cattell, birçok kişi tarafından bu teorinin babası
sayılmaktadır. Cattell’in bulguları, 16 temel kişilik özelliğinin analizine
dayanmaktadır. Cattell ve Goldberg yaptıları ayrı araştırmalarda, 16 temel
kişilik özelliğini faktör analizi yöntemiyle çalışmış ve bu faktörlerin
bazılarının bir araya gelmesi sonucu bazı genel kişilik kategorilerinin
oluştuğunu görmüştür. Cattell’in çalışması sonucu elde ettiği bu kategoriler,
günümüzde kullanılan ve popüler olan diğer yaklaşımlarının temelini
oluşturmaktadır.
Örneğin; Costa ve McCrae; Goldberg, Fiske, Tupes ve Christal; Wiggins; Norman;
Digman gibi 5 Genel Kişilik Eğilimi teorisi ve analiziyle ilgili çalışmalar
yapan araştırmacıların bulguları Cattell’in çalışmalarının devamı
niteliğindedir. Normal kişiliğin temel yapısına ilişkin olarak yapılmış ve
yayınlanmış 50’den fazla çalışmanın bulgusu birbirini desteklemektedir.
Cattell, her bir kişilik özelliğinin birbirinden oldukça ayrı olduğunu varsayan
yaklaşımı reddetmektedir. Bu sebeple, Cattell’in yaklaşımıyla son dönem
araştırmacılarının yaklaşımları arasında teorik bazda önemli farklar olmasına
karşılık, en yaygın kullanılan üç yaklaşım, 5 Genel Kişilik Eğilimi (5 Faktör
Modeli ya da Kişiliğin 5 Genel Faktörü) bazında, faktör adları farklı olsa da
güçlü benzerlikler taşımaktadır.
|
Cattell
(16PF Kişilik Envanterinde de kullanılan 5 Genel Kişilik Eğilimi
Faktörleri) |
|
Goldberg |
Costa &
McCrae |
|
Extraversion |
Dışadönüklük |
|
Surgency |
Extraversion |
|
Stability |
Endişe Düzeyi |
|
Emotional
Stability |
Neuroticism |
|
Receptivity |
Gerçekçilik |
|
Intellect |
Openness |
|
Accommodation |
Bağımsızlık |
|
Agreeableness |
Agreeableness |
|
Self-Control |
Oto-kontrol |
|
Conscientiousness |
Conscientiousness |
Psikologların yanı sıra insan kaynakları ve
organizasyon alanında çalışan uzmanlar da, 5 Genel Kişilik Eğilimi (5 Faktör
Modeli ya da Kişiliğin 5 Genel Faktörü) modelini kabul etmekte ve
kullanmaktadır. Üç modelin birbiriyle olan korelasyonu yüksek derecede olmasına
karşılık; uygulamayı yapan kişiler, kişilik ölçümü yapmadan önce modelin amaç ve
kullanımını göz önünde bulundurmaktadır. Detaylı geribildirim ve potansiyelin
öngörülmesi amaçlanıyorsa, temel kişilik faktörlerinin değerlendirilmesi
gerekmektedir. Araştırmalar, davranışların öngörülmesinde, 16PF Kişilik
Envanterinin 16 temel kişilik özelliğinde olduğu gibi, kişiliğe ilişkin detaylı
faktörleri içeren değerlendirmelerin 5 Genel Kişilik Eğilimi Faktörlerine göre
daha iyi ölçtüğünü göstermektedir. Örneğin; “dışadönük” (baskın, gözüpek,
girişken, canlı tip) bir kişinin diğer “dışadönük” (alttan alan, sıcakkanlı,
duyarlı tip) kişiden farkı bulunabilir. Bu farklar da ancak, Genel Kişilik
Eğilimi Faktörlerini oluşturan Temel Kişilik Özellikleriyle açıklanabilmektedir.
Bu kişilik özellikleriyle ilgili detaylı analizler 16PF Kişilik Envanterlerinin
aşağıda belirtilen raporlarında yapılabilmektedir.
Yetişkinler İçin;
16PF Beş Faktör Kişilik Eğilimleri Raporu ücretsiz
uygula!
Temel Sonuç Raporu
Temel Yorum Raporu
İnsan Kaynakları Gelişim Raporu
Kariyer Gelişim Raporu satın al!
16PF Select Kişilik Envanteri
11-22 Yaş Arası Gençler İçin;
16PF KİM Kişilik ve Meslek Yönlendirme Envanteri
satın al!
16PF Beş Faktör Kişilik Eğilimleri Raporu, yenibir.com ile Davranış Bilimleri
Enstitüsü’nün iş ortaklığı doğrultusunda adayların ücretsiz olarak uygulayarak
raporlarını alabilecekleri şekilde www.yenibir.com ve
www.dbe-online.com
sitelerinde yer almaktadır.
|
|
|